Trek- en pakschuiten

De Utrechtse volksschuit kon zowel gejaagd, als ook geroeid worden. Dat laatste zal niet vaak voorgekomen zijn; men heeft er nogal veel mankracht voor nodig!
Afbeelding: Dirk Eversen Lons, 1629. Collectie Rijksmuseum Amsterdam. PD
(groter formaat)

Een Delfse, Rotterdamse, Goudse of Haagse schuit.
Zonder zijstagen en zwaarden en met een boomschoot die gewoon in de hand gehouden wordt, kan men dit niet als een volwaardig zeilschip kwalificeren. Het is een trekschuit met hulpzeilvermogen zou men kunnen zeggen.
Prent: Dirk Eversen Lons, 1609-1686. Collectie Rijksmuseum RP-P-1988-289. PD.

Een trekschuit op de Amstel rond 1736.
Tekening: Cornelis Spronck, Ets: Jan Punt.
Afbeelding: Collectie Rijksmuseum Amsterdam. PD (groter formaat)

Een Utrechtse pakschuit getekend door Ir. E van Konijnenburg. Of de ruimafdekking helemaal natuursgetrouw is weer gegeven, daarvoor kan ik niet in staan.
Bron: Internet Archive; Shipbuildings from the beginning. ©
(groter formaat)

Houten snikken te Groningen rond 1900. Deze jaagschuiten hebben gewoon één enkele mast en deze staat gewoon in het midden. Bij het scheepje op de voorgrond is achterin een klein gedeelte voor de rijkere passagiers gereserveerd. Het voorste deel en het dak waren geschikt voor minderbedeelden, dieren en goederen.
Fotofragment: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. (groter formaat)

Eveneens een houten scheepje, mogelijk wat sommigen een Farrie noemen en ook te zien als de overgang naar de latere stalen modellen. Deze jaagschuit heeft de jaagmast wel aan de zijkant van het schip. Of het nu echt zoveel gunstiger was de mast aan de kant van het jaagpad te hebben vermeldt de historie niet.
Fotofragment: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. (groter formaat)

Een aantal jaagschuiten. Links een paar Groninger Snikken (met een 'geknepen kontje'), rechts tegen de wal het model met de gebogen steven. Ook in Amsterdam verschenen rond 1900 beurtscheepjes met min of meer een gelijke voorsteven. Verder hadden die echter veel meer het model van een motorpakschuit.
Fragment Postkaart. (groter formaat)

Een trekschuit met tent in de nadagen van de trekdiensten. Bedrijvigheid valt niet te bespeuren. Men lijkt te wachten op de dingen die komen gaan.
Foto: Jacob Olie, 1891. Bron: Stadsarchief Amsterdam nr. 010019000297.
(groter formaat)

Het einde van de trekvaarten? Een stoomslepertje ligt te wachten tot de pakschuiten gereed zijn. 's-Gravelandse veer aan de Amstel te Amsterdam. Rond 1895.
Bron: Stadsarchief Amsterdam nr. 010005001546. (groter formaat)

Een replica gebouwd voor de Floriade in Amsterdam in 1982. Daarna overgenomen door de stad Dokkum.
Foto: Pieter Klein, Leeuwarden, december 1983.

Sitemap

© 1997-heden; Pieter Klein, Amsterdam of de rechthebbenden van de opgenomen tekst- en afbeeldingsbestanden
De rechthebbenden kunnen niet aansprakelijk gesteld worden voor de gevolgen van het gebruik van deze site,
noch voor de gevolgen van het gebruik van de in deze site opgenomen links!
Deze site gebruikt cookies!
Zonder toestemming vooraf, is gehele of gedeeltelijke overname van enig deel uit 'Binnenvaarttaal' verboden! Veel inzenders zullen echter een verzoek tot het (her)gebruik van het getoonde materiaal inwilligen. (meer informatie)
Kopieën naar Facebook, Pinterest, en andere doorgeefluiken zijn echter niet toegestaan!

Deze site is geoptimaliseerd voor een resolutie van 1024x768 px.,

U wordt verzocht eventuele gebreken te melden! (meer informatie)

Mijn dank gaat uit naar ALLEN, die mij met deze site helpen of geholpen hebben.

Pieter Klein:
Redacteur, auteur, ontwerper en webmaster.